100 dagen voor de klas: aflevering 3.

Dat beeld. Van Nicolaas. Die na een les waarin leerlingen de regie van zijn les overnamen, hij probeerde de controle terug te grijpen door nieuwe regels op te leggen, een leerling vooraan liet zitten, en hij vervolgens die leerling eruit stuurde, en van diezelfde leerling een briefje onder ogen kreeg met ‘nepleraar Nicolaas Pisnicht’, door de gangen loopt, vechtend tegen zijn tranen. Die dan de begeleider tegenkomt. Zegt dat hij zich voelt alsof hij is aangereden door een truck. Dat beeld. En dat terwijl hij voorafgaand aan de les al zei: “In deze klas hebben we onze draai nog niet gevonden. Voor een les voor deze klas voel ik het in mijn buik. Zit mijn publiek wel op mijn presentatie te wachten?”

Deze aflevering ging voor mij daar over. Hoe je eigen houding en je eigen gedrag van invloed zijn. Maar tegelijkertijd gaf het ook zo goed aan dat dat niet betekent dat het alleen draait om wat JIJ wil. Het gaat ook om verbinding zoeken, contact maken en een veilige en goede sfeer neerzetten.

Aanstaande maandag neem ik afscheid van mijn groep Algemene Didactiek 2019/2020. En in deze aflevering zag ik precies die aandachtspunten die we bij onze start samen hebben behandeld. Wat zullen zij zich herkennen in Nicolaas en/of Tim. Wat zullen zij zich herkennen in de handelingen van de begeleiders, of misschien ergeren aan het soms niet-handelen van de begeleiders. Deze beelden zullen nog beter illustreren waar het om draait, dan de video’s die ik tot nu toe gebruikte.

Na de aflevering schreef ik deze tweets:

Je ziet bij Tim wat er gebeurt als je vrienden wil zijn met de leerlingen. Als je zelf twijfelt, onrustig bent, het zelf niet serieus neemt. Tim krijgt de tip om meer Bokito-gedrag te vertonen. En nou is Nicolaas niet direct een Bokito, maar je ziet dat hij strenger is (hij deed in zijn eerste les al een ingreep, en doet dat nu weer). Ik denk dat die strengheid vooral voortkomt uit het hebben van een plan. Nicolaas bereidt zijn lessen goed voor, en heeft bepaalde doelen. Er moet iets op een bepaalde manier gebeuren, omdat hij vindt dat leerlingen een bepaald iets moeten leren. Als dan blijkt dat leerlingen daar niet in mee gaan, pakt hij de controle terug, en gaat politieagent spelen. Waar Tim te veel met de leerlingen mee wil (waardoor leerlingen leiding missen), focust Nicolaas te veel op wat hij wil, terwijl hij leerlingen daar niet in meeneemt. Pubers zijn met 10000 andere dingen bezig dan jouw les. Ze willen echt wel leren, maar je moet verbinding zoeken en vanuit contact leerlingen meenemen in je les. Eigenlijk begrijp ik Tim (de jongen die er uitgestuurd werd) dan ook wel een klein beetje als hij zegt dat hij respect zal tonen, als hij ook zelf respect krijgt. Ja, hij verwoordt het wat onhandig, maar gezien worden, niet alleen maar iets horen als je iets NIET goed doet, weten waarom wat je gaat doen later maar vooral ook NU belangrijk is, hoe het past bij je huidige omstandigheden, dat ontbrak wel een beetje. (Leerdoelen opschrijven alleen is daar niet voldoende voor trouwens, zeker als ze gekoppeld worden aan het beter kunnen maken van je verplichte werkstuk…) Een van de leerlingen zegt dat ook heel helder: “Mijn tip voor meneer Veul is een beloning geven voor het positieve, niet voor het negatieve”. Ik gebruik voor studenten daar de uitdrukking black dot in white square voor. Te vaak richt je je op het zwarte vlekje, en niet op de rest van het witte vierkant. In de eerste aflevering laat Sylke daar een mooi voorbeeld van zien, als ik het me goed herinner. Zij zegt iets als wat fijn dat zoveel van jullie de boeken al voor zich hebben.
Nicolaas zegt tegen Tim dat hij dat respect echt wel heeft, en dat het doel gewoon is dat Tim zijn diploma gaat halen. Ik zou Nicolaas aanraden om ook eens te kijken naar een doel op een kortere termijn. Wat heeft die jongen nodig in je les? Hoe kan je de verbinding met hem zoeken waardoor hij wél die discussie over MeToo wil aangaan? Dat is ws niet de ingang via de werkvloer, maar wél wat hij zelf al zegt: de bitches die hij thuis heeft……

Nicolaas besluit heel sterk om een les later de klas toe te spreken. Is kwetsbaar en zegt dat hij liever die politieagent niet wil zijn, maar les wil geven. Knap. Hij maakt contact, stelt zich kwetsbaar op, en bepaalt het speelveld. (En hoe belangrijk dat is, werd al duidelijk in die prachtige scene in de lerarenkamer, waar de economieleraar zijn vakmanschap bespreekt 🙂 ) Ik hoop echt dat Nicolaas en Tim de komende tijd merken dat elke les weer een nieuwe is. Dat alle leerlingen een positieve benadering verdienen. Dat denken ‘ze zitten er vast niet op te wachten’ de toon van je les bepaalt, en niet ten goede. Maar ook dat ‘dit is toch ook eigenlijk helemaal niet zo belangrijk’ niet de toon van je les zou moeten zijn.

Tot slot nog even mijn waardering voor de coach van de startende leraren (die vorige keer al zulke rake aanwijzingen gaf) en de videocoach (gymlerares) die precies liet zien waar het bij Tim aan schortte. (Fantastisch trouwens ook dat Tim juist ging kijken bij de gymles. Daar leer je zoveel over het gedrag van de groep!)

Ik verheug me weer op de volgende aflevering!

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *